VẸO CỘT SỐNG: BIỂU HIỆN BỆNH VÀ CHUẨN ĐOÁN.

admin/ Tháng Hai 18, 2019/ Bệnh Lý Cột Sống Ngực Thắt Lưng, CỘT SỐNG NGỰC - THẮT LƯNG, Gù Vẹo Cột Sống/ 0 comments

1.ĐẠI CƯƠNG

1.1 Định nghĩa:

Cong vẹo cột sống là trình trạng cong của cột sống sang phía bên của trục cơ thể và vẹo xoay của các thân đốt sống theo trục của mặt phẳng ngang.

1.2.Phân loại :

Chia làm hai loại

-Vẹo không cấu trúc là vẹo với cột sống không biến dạng.

-Vẹo cấu trúc là với cột sống biến dạng.

   

1.2.1.Vẹo không cấu trúc

a. Vẹo tư thế

Vẹo cột sống khi đứng thẳng, lúc xách  nhưng khi bảo bệnh nhân nghiêng về phía vẹo thì hết vẹo.

b.Vẹo bù trừ

Gặp trong những bệnh nhân bị chân dài chân ngắn. Nếu chêm chân ngắn ngang chân dài thì hết vẹo.

c. Vẹo do thoát vị đĩa đệm.

Thường gặp người lớn do đĩa đệm thoát vị chèn vào rể thần hông gây đau để làm giảm đau bệnh nhân nghiêng về phía đau . Khi hết đau thì bệnh nhân hết vẹo.

d. Vẹo do viêm

Viêm cơ thắt lưng, một số viêm cạnh cột sống hay bị chấn thương vùng cạnh cột sống sẽ làm cho bệnh nhân nghiêng về phía đau tạo ra vẹo cột sống.

1.2.2.Vẹo cấu trúc

Trong nhóm vẹo cấu trúc, đốt sống bị biến dạng ở đường cong.

Vẹo xuất hiện trước tuổi xương lớn, kèm theo xoay trong hầu hết các trường hợp và bao gồm 4 loại:

a. Vẹo tự phát.

b. Vẹo do liệt

c. Vẹo bẩm sinh

-Vẹo trong một số bệnh: Bệnh u xơ thần kinh, bệnh rổng tuỷ sống, Thoát vị tuỷ màng tuỷ, bệnh lao xương.

1.3.Tỷ lệ mắc

Theo một số công trình ngiên cứu của các tác giả nước ngoài  như: JOHNE  LOSTENIN, JUSTUSF  LEHMANN, ARNALD J CAPUTE… thì tỷ lệ người mắc bệnh cong vẹo cột sống tương đối cao 3-4%  trong đó 2% cần điều trị.

2. NGYÊN NHÂN

2.1 Nguyên nhân chung:

–               Không rỏ nguyên nhân(Idiopathic) Thường mang tính gia đình có thể xuất hiện ở trẻ nhỏ , thiếu nhi và tuổi dậy thì.

–               Bẩm sinh(Congentital): Xuất hiện ở giai đoạn bào thai, thường do sự khiếm khuyết, biến dạng của thân dốt sống, khe khớp và đĩa đệm.

–               Thần kinh cơ (Neuromuscular): Là các trình trạng vẹo cột sống gây nên bởi các bất thường của tổ chức thần kinh và cơ. Thường gặp ở bệnh nhân bại não, bại liệt, nhược cơ, và các trình trạng bệnh lý của cơ và thần kinh ngoại biên.

–               Các nguyên nhân khác(Miselanous) : Những bất thường của hệ xương như Hội chứng Marfan, Neurofibromatosis, rối loạn chuyển xương.

2.2 Nguyên nhân vẹo cột sống mắc phải:

–               Ngồi sai tư thế.

–               Ghế ngồi không phù hợp chiều cao của học sinh.

–               Phòng ốc thiếu ánh sáng.

–               Một vài thói quen xấu của học sinh.

–               Ngồi học quá lâu, ít thây đổi tư thế.

3. LÂM SÀNG

-Một bên chỏm vai nhô cao

-Hai vai bên thấp bên cao

-Cột sống cong vẹo sang phía bên, có thể thấy đường con chữ S hoặc đường cong chử C

-Ụ gồ ở vùng lưng mà đỉnh các ụ gồ trùng với ngang đường cong  kiểm tra bằng cách cho bệnh nhân từ từ cúi xuống .

-Đối diện ụ gồ là vùng lõm

-Khung chậu bị nghiêng lệch và chênh.

Có thể thấy các dị dạng khác như chân ngắn chân dài..

Nghiệm pháp đánh giá bằng quả dọi

Dùng quả dọi mà mốc là điểm gai đốt sống C7 ta thấy độ cong cột sống.

Các dạng cong vẹo khác nhau

Cận lâm sàng

-Chụp X-Quang thường quy rất dễ phát hiện bằng cách chụp thẳng và chụp nghiêng

Trên phim thẳng

Đo góc COBB xác định đầu tiên và cuối cùng của đoạn cong. Kẻ đường thẳng qua bờ trên của đốt sống trên và bờ dưới của đốt sống dưới. Kẻ hai đường vuôn góc với đường thẳng trên. Đo góc tạo bởi hai đường thẳng vuông góc.

Chụp X-Quan khun chậu và xương bả vai để đánh giá thêm

-Một số phương pháp mới như MRI , CT Scane giúp thêm một số chẩn đoán xác định do nguyên nhân gì: Như vẹo do tổn thươn tuỷ sống, do dính một bên đốt sống, hay các dị dạng khác như u thần kinh…

Tìm hiểu thêm thông tin về: bệnh lý cột sống cổbệnh lý cột sống thắt lưng

TS.Bs Nguyễn Vũ

Đại học Y Hà Nội

 

Share this Post

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

*
*