THOÁI HÓA CỘT SỐNG THẮT LƯNG ( P1 )

admin/ Tháng Mười Hai 27, 2018/ Bệnh Lý Cột Sống Ngực Thắt Lưng, CỘT SỐNG NGỰC - THẮT LƯNG/ 0 comments

Thoái hóa cột sống thắt lưng là bệnh mạn tính tiến triển từ từ tăng dần gây đau, hạn chế vận động, biến dạng cột sống thắt lưng mà không có biểu hiện viêm. Tổn thương cơ bản của bệnh là tình trạng thoái hóa sụn khớp và đĩa đệm cột sống phối hợp với những thay đổi ở phần xương dưới sụn và màng hoạt dịch.   Quá trình thoái hóa luôn đồng hành với sự phát triển của cơ thể, thông thường từ 20-30 tuổi là tình trạng thoái hóa đã thể hiện trên lâm sàng

 

1. Các yếu tố tác động đến quá trình thoái hóa cột sống.

Thoái hóa cột sống là hậu quả của nhiều yếu tố: tuổi tăng dần; nữ do mất calci trong các kỳ kinh nguyệt-mang thai và cho con bú; lao động nặng hay nghề nghiệp có tư thế đứng gây tác động xấu đến cột sống (lái xa, đứng máy công nghiệp, bê vác, công chức văn phòng. Một số yếu tố khác như: tiền sử chấn thương cột sống, bất thường trục chi dưới, tiền sử phẫu thuật cột sống, yếu cơ, di truyền …

Do tình trạng chịu áp lực quá tải lên sụn khớp và đĩa đệm lặp đi lặp lại kéo dài trong nhiều năm dẫn đến sự tổn thương sụn khớp, phần xương dưới sụn, mất tính đàn hồi của đĩa đệm, xơ cứng dây chằng bao khớp tạo nên những triệu chứng và biến chứng trong thoái hóa cột sống.

2. Biểu hiện lâm sàng và các xét nghiệp cần thiết

a) Lâm sàng

Dấu hiệu cứng cột sống vào buổi sáng. Đau cột sống âm ỉ và có tính chất cơ học (đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi). Khi thoái hóa ở giai đoạn nặng, có thể đau liên tục và ảnh hưởng đến giấc ngủ. Bệnh nhân có thể cảm thấy tiếng lục khục khi cử động cột sống.

Phân biệt với các bệnh lý đau thắt lưng không do thoái hóa cột sống:  biểu hiện triệu chứng toàn thân như sốt, thiếu máu, gầy sút cân.

Nói chung bệnh nhân đau khu trú tại cột sống. Khi bệnh nhân bắt đầu có biểu hiện đau xuống chân (xuống mông, đùi, cẳng chân hay bàn chân) là có chèn ép rễ dây thần kinh do các nguyên nhân như:  hẹp ống sống, thoát vị đĩa đệm hay trượt đốt sống hoặc hẹp lỗ ra của rễ thần kinh thì bệnh nhân có thể có thêm các biểu hiện biến dạng cột sống: gù, vẹo cột sống.

Biểu hiện thường gặp nhất của bệnh nhân là:  đau theo đường đi của dây thần kinh tọa, xuất hiện khi đi lại, nghỉ ngơi đỡ đau.

b) Cận lâm sàng

– X quang thường quy cột sống thẳng, nghiêng, cúi tối đa và ưỡn tối đa: hình ảnh hẹp khe đĩa đệm, mâm đĩa đệm nhẵn, đặc xương dưới sụn, gai xương thân đốt sống, hẹp lỗ liên hợp đốt sống. Trường hợp trượt đốt sống có chỉ định chụp chếch 3/4 phải, trái nhằm phát hiện tình trạng khuyết eo

– Xét nghiệm tế bào máu ngoại vi và sinh hóa: bình thường.

– Chụp cộng hưởng từ cột sống: khi có biểu hiện đau lan xuống chân ( đau thần kinh tọa) cần chụp cộng hưởng từ để xác định rõ nguyên nhân chèn ép và mức độ chèn ép rễ thần kinh

– Đo mật độ xương: bệnh nhân trên 50 tuổi đặc biệt là nữ giới hay người uống nhiều bia rượu thì cần xét nghiệp đánh giá mức độ loãng xương

3.Chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt

a) Chẩn đoán xác định

– Chẩn đoán thoái hóa cột sống đơn thuần dựa vào những dấu hiệu:

+ Lâm sàng là đau cột sống có tính chất cơ học

+ Xquang cột sống thắt lưng thường quy (thẳng – nghiêng – chếch ¾ hai bên): hẹp khe khớp với bờ diện khớp nhẵn, đặc xương dưới sụn, gai xương thân đốt sống, hẹp lỗ liên hợp đốt sống.

+ Thoái hóa cột sống thắt lưng ít khi diễn ra một cách đơn thuần, đa phần kết hợp với thoái hóa đĩa đệm cột sống, có thể thoát vị đĩa đệm cột sống và ở người có tuổi, thường phối hợp với loãng xương, lún xẹp đốt sống do loãng xương.

b) Chẩn đoán phân biệt

Trường hợp đau cột sống có biểu hiện viêm: có dấu hiệu toàn thân như: sốt, thiếu máu, gầy sút cân, hạch ngoại vi…cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý dưới đây:

– Bệnh lý cột sống huyết thanh âm tính (đặc biệt viêm cột sống dính khớp): nam giới, trẻ tuổi, đau và hạn chế các động tác của cột sống thắt lưng cùng, Xquang có viêm khớp cùng chậu, xét nghiệm tốc độ lắng máu tăng.

– Viêm đốt sống đĩa đệm (do nhiễm khuẩn hoặc do lao): tính chất đau kiểu viêm, đau liên tục, kèm theo dấu hiệu toàn thân; Xquang có diện khớp hẹp, bờ khớp nham nhở không đều; cộng hưởng từ có hình ảnh viêm đĩa đệm đốt sống, xét nghiệm bilan viêm dương tính.

– Ung thư di căn xương: đau mức độ nặng, kiểu viêm; kèm theo dấu hiệu toàn thân, Xquang có hủy xương hoặc kết đặc xương, cộng hưởng từ và xạ hình xương có vai trò quan trọng trong chẩn đoán.

Vậy để điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng ta nên làm gì ?

 

 

Share this Post

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

*
*