Home / Thông tin Y học / Vẹo cột sống tự phát: cách phát hiện, điều trị và tập vật lý trị liệu

Vẹo cột sống tự phát: cách phát hiện, điều trị và tập vật lý trị liệu

ĐỊNH NGHĨA

Vẹo cột sống tự phát là hiện tượng cột sống bị vẹo trong không gian 3 chiều: duỗi trong mặt phẳng dọc,vẹo sang bên trong mặt phẳng trán và kèm theo xoay các đốt sống trong mặt phẳng ngang không rõ nguyên nhân.

ĐẶC ĐIỂM

Thường gặp ở lứa tuổi 11-17, nữ chiếm đại đa số. Thể nhũ nhi ít gặp.

Vẹo thường kèm theo xoay các đốt sống, xoay nhiều nhất ở đốt đỉnh của đoạn vẹo. Nếu vẹo ở đoạn cột sống ngực, sự xoay các đốt sống ngực sẽ làm biến dạng khung sườn, có thể ảnh hưởng đến hô hấp và tim mạch.

Vẹo hình chữ S ngược thường gặp nhiều nhất. Hình chữ C ít gặp.

Vẹo thường gây lệch vai và khó xoay mặt về bên vai cao do co rút cơ Thang trên và cơ Ức-Đòn-Chũm bên vai cao.

Vẹo tiến triển rất nhanh ở tuổi dậy thì. Vì không có triệu chứng nên dễ bị âm thầm phát triển.

NGUYÊN NHÂN

Thường bị gán cho là do ngồi sai tư thế trong lớp học, thực ra đó chỉ là yếu tố thuận lợi làm tăng nhanh thêm tiến trình vẹo của bệnh sẵn có ở trẻ.

Hiện nay vẫn chưa tìm được nguyên nhân vì vậy gọi là Idiopathic Scoliosis ( vẹo cột sống tự phát)

CÁCH PHÁT HIỆN

Nhìn từ phía sau lưng trần của trẻ, bảo trẻ cúi người 2 tay chạm vào ngón chân. Nếu thấy 1 bên vai nhô cao hơn. Đó có thể là Vẹo cột sống Tự Phát. Cần phải kiểm tra lại bằng X- quang để được điều trị kịp thời càng sớm càng tốt.

Cách phát hiện vẹo cột sống tự phát ở trẻ em

ĐIỀU TRỊ

Tuỳ thuộc vào độ vẹo và lứa tuổi mà có chương trình điều trị khác nhau:

Trường hợp vẹo nhẹ góc Cobb dưới 20 độ, chưa cần phải điều trị, tuy nhiên cần phải được tái khám 1 hoặc 3 tháng 1 lần tùy theo lứa tuổi, ở tuổi dậy thì cơ thể đang phát triển nhanh,nên tái khám 1 tháng 1 lần và nên đến Vật Lý Trị Liệu để được hướng dẫn các động tác kéo giãn và tập mạnh cơ thân mình. Đu xà và bơi lội cũng rất tốt, tuy nhiên đu xà cũng cần được hướng dẫn bởi KTV Vật Lý Trị Liệu. Hiện nay có đai trợ giúp đu xà giúp kéo dài thời gian mỗi lần đu mà không bị mỏi tay.

Trường hợp vẹo vừa, góc Cobb 25-40 độ cần phải điều trị tích cực với áo nẹp và Vật Lý Trị Liệu. Áo nẹp đóng vai trò chủ yếu và phải mặc ít nhất 10 giờ liên tục trong 24 giờ. Hiện nay có áo nẹp đêm, bệnh nhân chỉ cần mặc ban đêm ít nhất 10 giờ liên tục là đủ. Áo nẹp khi mới làm xong, cần phải được chụp X- quang với áo nẹp để kiểm tra xem áo nẹp có đạt yêu cầu nắn chỉnh chưa. Những áo nẹp không đạt yêu cầu mà cứ cho bệnh nhân mang thì quả là nguy hiểm vô cùng vì thường sau khi có áo nẹp, bác sỹ hẹn tái khám sau 1-3 tháng, đến khi đó độ vẹo đã tăng lên rất nhanh do áo nẹp này không hề nắn chỉnh gì . 1-3 tháng đó là thời gian “vàng”, vì nếu được điều trị với áo nẹp đúng chuẩn về mặt kỹ thuật trong thời gian đó sẽ có nhiều khả năng ngăn chặn lại được.

Trong khi áo nẹp giúp duy trì sự nắn chỉnh, Vật Lý Trị Liệu giúp kéo giãn các cơ co rút và tập mạnh các cơ yếu, tập thở và hướng dẫn tư thế đúng trong sinh hoạt và vị trí ngồi trong lớp học của từng trường hợp để bệnh không tiến triển nhanh hơn. Không nhất thiết phải đi tập VLTL mỗi ngày nhưng ít nhất mỗi tuần 1 lần để được kéo giãn các cơ co rút, các bài tập mạnh cơ và đu xà có thể tự tập tại nhà mỗi ngày.

Trường hợp vẹo nặng, góc Cobb trên 45 độ. Việc điều trị bảo tồn bằng áo nẹp và Vật lý Trị Liệu dường như không còn tác dụng. Trong vài trường hợp vẫn áp dụng với mục đích chờ mổ do trẻ chưa đến tuổi phẫu thuật. Nếu không phẫu thuật sau này trẻ sẽ vẹo nặng thêm, biến dạng lồng ngực gây chèn ép tim phổi ảnh hưởng đến sức khoẻ và chất lượng cuộc sống sau này.

Lưu ý:

Nếu phát hiện trẻ vẹo ở mức độ nhẹ và vừa ở lứa tuổi từ 18 trở lên thì không cần phải điều trị gì nữa, vì ở lứa tuổi này với độ vẹo này, vẹo sẽ không tiến triển thêm nữa. Hơn nữa có điều trị cũng không hề có kết quả gì.

Điều trị Vật Lý Trị Liệu đơn thuần không có tác dụng, luôn cần phải có điều trị kết hợp với áo nẹp. Áo nẹp đóng vai trò chủ đạo trong điều trị bảo tồn. Áo nẹp phải bảo đảm đúng kỹ thuật, phải chụp x-quang với áo nẹp để kiểm tra trước khi sử dụng.

Một số hình ảnh minh hoạ tập Vật Lý Trị Liệu cho bệnh nhân vẹo cột sống Tự phát

1. Kéo giãn cột sống:

Bài tập vật lý trị liệu – Kéo dãn cột sống

2. Kéo giãn cơ xoay đốt sống:

Bài tập vật lý trị liệu – Kéo giãn cơ xoay đốt sống

3. Kéo giãn cơ Ngực bé:

Bài tập vật lý trị liệu – Kéo giãn cơ ngực

4. Kéo giãn cơ Thang trên

Bài tập vật lý trị liệu – Kéo giãn cơ thang trên

5. Kéo giãn cơ Ức Đòn Chũm

Bài tập vật lý trị liệu – Kéo giãn cơ ức đòn chũm

Kéo giãn nhóm cơ Ụ ngồi- Cẳng chân

Bài tập vật lý trị liệu kéo giãn nhóm cơ ụ ngồi – cẳng chân

Kéo giãn cơ Thẳng đùi

Bài tập vật lý trị liệu – Kẽo giãn cơ thẳng đùi

6. Tập mạnh cơ lưng

Bài tập vật lý trị liệu – Tập mạnh cơ lưng

7. Tập mạnh cơ bụng

Bài tập vật lý trị liệu – Tập mạnh cơ bụng

8. Tập mạnh nhóm cơ yếu

Bài tập vật lý trị liệu – Tập mạnh nhóm cơ yếu

9. Đu xà có đai trợ giúp

Bài tập vật lý trị liệu – Đu xà có đai trợ giúp

10. Áo nẹp cột sống mặc ban đêm ( áo nẹp CAEN)

Mặc áo nẹp cột sống ban đêm điều trị vẹo cột sống tự phát

Trần Thái Học

chữa gù vẹo điều trị gù vẹo cột sống Gù vẹo cột sống tập luyện chữa gù vẹo Vẹo cột sống

Về Administrator

Check Also

nvm5-4

Ứng dụng Hệ thống theo dõi thần kinh (Nerve Monitoring System – NVM5) giúp hạn chế 99% liệt trong phẫu thuật cột sống

NVM5 cung cấp 1 giải pháp theo dõi thần kinh có kiểm soát, theo dõi ...

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *